Cukrzyca – fakty i mity

Cukrzyca jest jedną z tak zwanych chorób cywilizacyjnych, o tyle groźną, że spora część chorych w ogóle nie wie, że choruje, a dowiadują się, kiedy powikłania są już na tyle groźne, że nie ma zbyt pozytywnych rokowań. Powszechność cukrzycy wynika z tego, że współczesna komercyjna medycyna wciąż upiera się, że cukrzyca nie ma żadnego związku ze spożywaniem węglowodanów.

cukrzyca paleo smak
Chora kobieta, Jan Steen, ~1660-1670

Cukrzyca nie występowała w ogóle w paleolicie (dlatego nazywamy ją chorobą cywilizacyjną). Mamy wiele zachowanych szkieletów i mumii sprzed rewolucji agrarnej, która wprowadziła zboża do naszej diety, i nie wykazują one żadnych typowych zmian dla cukrzycy. Kilka tysięcy lat później widzimy całe spektrum zmian, a starożytne papirusy i tabliczki gliniane zawierają opisy choroby, którą dziś właśnie zwiemy cukrzycą (czytaj więcej: Rewolucja agrarna i jej wpływ na ludzi).

Dlaczego medycyna nie radzi sobie z cukrzycą? Mimo iż choroba znana jest od dawna, to dopiero dwadzieścia lat temu, czyli bardzo niedawno, odkryto zjawisko insulinooporności, które jest przyczyną większości współczesnych zachorowań na cukrzycę. W tym czasie zboża miały już nienaruszalną, wręcz religijną pozycję w piramidach żywieniowych i dlatego za cukrzycę obwinia się przede wszystkim mające i tak złą sławę tłuszcze (tak, masz rację – to jest absurdalne).

Do czego doprowadziły zalecenia diety niskotłuszczowej i pełnej „zdrowych” węglowodanów złożonych można zobaczyć na poniższym obrazku (źródło: CDC) pokazującym ilość chorych na cukrzycę w USA:

Wzrost zachorowań na cukrzycę w USA, Paleo SMAK

Tak naprawdę cukrzyca nie jest jedną chorobą, ale zespołem chorób metabolicznych charakteryzujących się wysokim poziomem glukozy we krwi spowodowanym niedoborami insuliny. Do 5% chorych ma cukrzycę typu 1, którą powoduje wiele czynników, spośród których stosowana dieta nie należy do najważniejszych (choć też ma wpływ!

Stymulowanie stanów zapalnych i chorób autoimmunologicznych przez zboża przyczynia się do powstania cukrzycy typu 1). Jednak zdecydowana większość chorych cierpi na cukrzycę typu 2, na którą sobie, poza posiadaniem predyspozycji do zachorowania, zapracowali dietą i trybem życia.

Zobacz też: Jak wyleczyć cukrzycę typu 1 dietą – pierwszy wpis z serii: Ja i moja cukrzyca typu I.

Co to jest insulina i jaki ona ma związek z węglowodanami? Insulina jest hormonem wydzielanym przez trzustkę, kiedy w krwi podnosi się poziom glukozy (z reguły po posiłku bogatym w węglowodany). Insulina informuje cały organizm, że należy przestawić metabolizm na oszczędzanie tłuszczu i spalanie glukozy, a nadmiar glukozy zmagazynować w tkance tłuszczowej (czytaj więcej: Węglowodany a hormony)

Cukrzyca typu 2 rozwija się na skutek insulinooporności, czyli zmniejszonej wrażliwości tkanek organizmu na insulinę. Nie do końca wiemy, dlaczego niektórzy mogą mieć znacznie podwyższony poziom insuliny przez dziesiątki lat i nic się im nie dzieje, a niektórzy już po paru latach zaczynają uniewrażliwiać się na nią, choć oczywiście znamy fakt genetycznych skłonności do cukrzycy.

Najnowsze badania pokazują, że insulinooporność to nie tylko nadużywanie węglowodanów – to też chroniczne stany zapalne i niedożywienie – wszystko niestety jednak wynika z fatalnej diety. Dieta bogata w toksyny (zboża, przemysłowe oleje roślinne, soję, cukier…) to stres oksydacyjny, stany zapalne, a zniszczone jelita i żywienie pozbawione zdrowych tłuszczów i witamin prowadzą do niedożywienia.

Choroba zaczyna się od tego, że po pewnym czasie długich ekspozycji do wysokich poziomów insuliny organizm przestaje być na nią wrażliwy, więc trzustka produkuje jej coraz więcej, żeby osiągnąć zamierzony skutek, czyli obniżenie poziomu glukozy we krwi.

W dalszych stadiach choroby w przemęczonej trzustce wymierają komórki produkujące insulinę i wtedy organizm całkowicie przestaje sobie radzić z obniżaniem poziomu glukozy w krwi, przez co sieje ona spustoszenie i niszczy kolejne narządy: oczy, nerki, mózg, serce, stopy i skórę.


Od niedawna istnieje zdobywająca coraz większe uznanie hipoteza nazywająca chorobę Alzheimera „cukrzycą typu 3” (badania, artykuł). Co prawda potrzeba więcej badań na ten temat, ale już teraz widać tak silny związek pomiędzy chorobą Alzheimera a insulinoopornością, że uzasadnione wydaje się nazwanie choroby Alzheimera „cukrzycą typu 3”, bo choroba ta bardzo przypomina zwykłą cukrzycę, jednak dotyczy głównie zmian w mózgu.

Czy zastąpienie cukru słodzikami rozwiązuje problem? Niestety nie, według najnowszych badań sztuczne niskokaloryczne słodziki (sacharyna, aspartam, sukraloza…) powodują silniej insulinooporność niż zwykły cukier! Naturalne słodziki jak stewia i ksylitol nie mają takich właściwości.

Co jeszcze? Nasi przodkowie zjadali zwierzęta dosłownie w całości, my teraz głównie ograniczamy się do mięsa jako mięśni szkieletowych zwierząt. Przez to dostarczamy dużo aminokwasu metioniny, a mało glicyny. Badania pokazują, że braki glicyny korelują z cukrzycą typu II. Jedz skórę, chrząstki, ścięgna i inne niemięsne części zwierząt – najprościej to zrobić pijąc zrobiony z nich rosół (przepis).

Współczesna medycyna w przypadku cukrzycy zaleca dietę niskotłuszczową pełną węglowodanów złożonych (o ironio), skupiając się na indeksie glikemicznym, który jest tylko wartością szybkości uwalniania glukozy do krwi, a nie liczy nijak całkowitej ilości spożytej glukozy. Dla koncernów farmaceutycznych jest to żyła złota, ponieważ chorym na cukrzycę doradza się dietę pełną węglowodanów i jednocześnie faszeruje się ich tabletkami sztucznie obniżającymi poziom glukozy w krwi. W tej chwili cukrzyca jest diagnozowana nawet u dzieci i nastolatków, więc wiele osób może przez nawet 50 i więcej lat codziennie łykać garściami pigułki. Która firma nie chciałaby sobie zagwarantować przychodów na dziesiątki lat?

Czytaj koniecznie: Dieta na cukrzycę.

Nie trzeba być orłem, żeby połączyć z sobą fakty: węglowodany rozkładamy do glukozy, którą przy pomocy insuliny przetwarzamy i magazynujemy, więc jeśli ten mechanizm zaczyna szwankować z powodu nadmiaru glukozy, to logiczne jest, że należy ograniczyć spożycie węglowodanów. Rzeczywiście chorzy na cukrzycę, którzy jeszcze nie mają znacznie zniszczonej trzustki, po przejściu na dietę niskowęglowodanową odnotowują natychmiastową poprawę zdrowia, a u wielu mijają wszystkie objawy chorobowe.


Dieta paleo nie jest cudownym lekarstwem, ale poprzez dietę bogatą w warzywa i zdrowe tłuszcze, a ubogą w węglowodany, wyjątkowo skutecznie zapobiega cukrzycy, a także potrafi pomóc wielu cierpiącym na nią ludziom, doprowadzających ich do niemal pełni zdrowia.

Chcesz dostawać informacje na maila o nowych postach na stronie PaleoSMAK? Nie spamujemy, szanujemy prywatność i zawsze możesz się wypisać.


Podyskutuj o cukrzycy: Polskie forum paleo. Zadaj pytanie albo podziel się doświadczeniami i pomóż innym!

Czytaj więcej: Co to jest dieta paleo? | Paleo dla początkujących | Żywieniowe fakty i mity | Dieta na… | Węglowodany | Węglowodany tuczą a nie tłuszcz | Rak żywi się cukremDieta niskowęglowodanowa | Paleo dla dzieci? | Styl życia paleo

3 myśli nt. „Cukrzyca – fakty i mity”

  1. Dzien dobry, Zrobilam insuline na czczo, wynik 2,2 czyli bardzo niski. Co to moze oznaczac? Dodam ze motywacja do zrobienia tego badania byly napady i kompulsy na slodycze co 2 dni. Karmie piersia, mam hashimoto, „staram sie” byc na paleo. Nie robilam innych badan tupu krzywa czy glukoza.

    1. Dominiko, według dr Witoszek insulina obecna w organizmie w nadmiarze, ułatwia tworzenie się nowotworów i przyśpiesza proces starzenia się. Posiadanie stałego wysokiego stężenia insuliny w organizmie jest zjawiskiem niekorzystnym (nasila się tworzenie nowych naczyń w naczyniakach, nowotworach, jak również nasilają się procesy zapalne i miaźdzycowe). Dlatego tak ważna jest dieta, nie wymagająca dużego poziomu insuliny.
      Kompulsy na jedzenie słodyczy sprawiają, że układ jest zbyt przeciążony i następczo zmniejszamy produkcję insuliny, najprawdopodobniej produkując za dużo przeciwciał niszczących przeciążony narząd (w tym przypadku trzustkę).
      Na zdrowej diecie, kiedy wszystkie niedobory spowodowane osłabieniem organizmu są uzupełnione, powinna minąć niezdrowa ochota na słodkie.

Dodaj komentarz

Twój adres nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone symbolem *

Dieta paleo po polsku i styl życia dla dzieci i dorosłych