Bigos

Tradycyjna polska kuchnia jest pełna mącznych potraw, które nie mają miejsca w diecie paleo. Jest jednak jedno bardzo tradycyjne danie, które bez żadnych modyfikacji można uznać za 100% paleo – bigos. To wspaniałe polskie danie jest paleo, niskowęglowodanowe, bez glutenu, zbóż, nabiału i roślin strączkowych oraz bardzo łatwe w przygotowaniu.

Bigos, Paleo SMAK

Z bigosem nasi przodkowie strzelili w dziesiątkę, bo jest to bardzo zdrowe i pożywne danie, szczególnie jeśli uwzględnimy wiedzę medyczną z XXI wieku. Bigos dostarcza nam dużo białka, tłuszczu i błonnika, razem z wieloma mikroelementami, a prawie w ogóle węglowodanów. Bigos nie zawiera żadnych uczulających składników i może być spożywany nawet przez osoby na protokole autoimmunoloicznym (patrz uwagi na końcu tekstu).

Ciężko podać jeden przepis na bigos – istnieje kilka odmian tej potrawy i dziesiątki przepisów, czasem znacznie różniących się od siebie. Poniższy przepis to bigos z grzybami z kapusty świeżej i kiszonej. Klasyczny bigos zawiera kiełbasę i inne wędliny, choć niestety często mają one poza mięsem dużo uczulających składników (czasem nawet gluten), więc ten przepis nie zawiera wędlin tylko czyste mięso.

Przepis na bigos z kapusty świeżej i kiszonej z dodatkiem grzybów:

  • kiszona kapusta – 1,5 kg
  • biała kapusta – nieduża główka (gdy jest sezonowo niedostępna, można ją zastąpić dodatkową kapustą kiszoną, ok. 1,5-2 kg)
  • mięso – 1,5-2 kg (mieszane, np. w równych proporcjach wołowina i wieprzowina, można też dodać drób i boczek)
  • cebula – 2 sztuki
  • suszone grzyby – garść
  • tłuszcz do smażenia: smalec, oliwa z oliwek, masło klarowane
  • przyprawy do smaku: sól (kłodawska lub himalajska), pieprz, kminek, majeranek…
  • opcjonalnie przecier pomidorowy (100-150 g)
  • opcjonalnie lampka czerwonego wina

Białą kapustę poszatkuj (pokrój na drobne paseczki), wrzuć do dużego garnka z pokrywką, zalej dwiema szklankami gorącej wody i razem z grzybami postaw na gazie. Kapustę kiszoną przepłucz bieżącą wodą (szczególnie dobrze, kiedy gotujesz tylko z kiszonej), odciśnij nadmiar soku, pokrój niezbyt drobno i dodaj do gotującej się kapusty białej.

Cebulę pokrój, zeszklij na patelni i dodaj do garnka. Mięso krój w kostkę, podsmażaj i dodawaj razem z tłuszczem do gotującego się bigosu. Najlepiej najpierw wołowinę, potem wieprzowinę i boczek, a na końcu drób. Nie musisz się spieszyć, mięso możesz dodać nawet po ponad godzinie od postawienia garnka na gazie.

Całość będzie się gotować około 2 godzin na niedużym ogniu (mieszaj od czasu do czasu, dolej troszkę wody, jak wyparuje), aż kapusta będzie odpowiednio miękka. Pod koniec gotowania przypraw solą i pieprzem (dużo ludzi dodaje także suszone śliwki, owoce jałowca, jedną łyżeczkę kminku, chili, majeranku i/lub kolendry). Wtedy też możesz wlać do garnka czerwone wino, a na samym końcu dodaj przecier pomidorowy i dobrze wymieszaj.

Zobacz modyfikację tego przepisu: Bigos z wątróbką.

Bigos doprawiaj, aż uzyskasz przeciętny smak, bo świeży, zaraz po ugotowaniu, nie jest taki pyszny. Najlepiej nie dodawaj zbyt wiele przypraw, mają one być tylko dodatkiem do smaku kapusty i mięsa, nie mogą zdominować potrawy.

Bigos najlepiej odstawić na noc na balkon (chyba że jest lato, to do lodówki), a na drugi dzień, kiedy wszystko się już przegryzie, ponownie zagotować i ewentualnie doprawić jeszcze bardziej. Jeśli nie wiesz, jakich przypraw użyć, to zapytaj mamy albo babci – najsmaczniejszy będzie ten bigos, który pamiętasz z dzieciństwa

Zobacz też: Czy grzyby są paleo? oraz Czy wino jest paleo?

Bigos można odgrzewać wielokrotnie i nie traci wtedy w ogóle smaku, wręcz przeciwnie – im więcej razy odgrzewany, tym smaczniejszy. Niektórzy gotują bigos nawet przez kilka dni, a pomiędzy podgrzewaniem warto go dla smaku przemrozić (za oknem lub na balkonie zimą).

Gotowy bigos ma mieć brązowy kolor, dość gęstą konsystencję oraz pikantny i lekko słodko-kwaśny smak. Żeby osiągnąć tę słodką nutkę, współcześnie wiele przepisów do bigosu dodaje cukier albo miód, jednak ja osobiście wolę zdecydowanie przecier pomidorowy, choć według Wikipedii nie był on używany w staropolskiej kuchni. Pamiętaj tylko, że bigos z przecierem pomidorowym łatwiej się przypala, więc trzeba częściej mieszać.


Bigos ma mało węglowodanów i mogą go spożywać ludzie chorzy na cukrzycę, na diecie SCD, martwiący się swoją wagą, trądzikiem, zgagą/wrzodami, poziomem cholesterolu czy trójglicerydów. Z niewielkimi modyfikacjami mogą go jeść także osoby chorobami autoimmunologicznymi, jak zapalenia stawów, jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, problemy z tarczycą (w tym Hashimoto), bielactwo, łuszczyca itp.

Dla tych osób bardzo przydatne jest żywienie się według protokołu autoimmunologicznego, który wyklucza między innymi pieprz, chili, paprykę i pomidory – w tym przypadku musisz doprawić bigos nieco inaczej. Świeża kapusta niestety jest niedozwolona na diecie FODMAP, ale jak użyjesz tylko kiszonej, to taki bigos może być dopuszczalny.

Smacznego!

Dieta paleo
i samuraja
Dieta LCHF/
niskowęglo-
wodanowa
Dieta
FODMAP
Dieta SCD
i GAPS
Protokół
autoimmu-
nologiczny
Smacznego!Smacznego!Zmodyfikuj
przepis
Smacznego!Smacznego!

Podyskutuj o tym i innych przepisach: polskie forum paleo. Zadaj pytanie albo pochwal się swoimi potrawami, podziel doświadczeniami i pomóż innym!

Chcesz dostawać informacje na maila o nowych postach na stronie PaleoSMAK? Nie spamujemy, szanujemy prywatność i zawsze możesz się wypisać.


Czytaj więcej: Dieta paleo | Paleo dla początkujących | Efekty diety paleo | Żywieniowe fakty i mity | Dieta na… | Paleo dla dzieci? | Styl życia paleo

4 myśli nt. „Bigos”

  1. a czy można dodać suszonych śliwek?
    bo moja mama zawsze daje i jest pycha, a tutaj brakuje 🙂

    1. W zależności od jakości użytych składników i od sposobu oraz czasu gotowania ilość substancji odżywczych w 100 g bigosu będzie się różnić niemal dwukrotnie (zależnie od ilości wody). Suchy bigos w 100 g będzie mieć dużo więcej makro składników niż bardziej wodnisty, gdzie większość masy będzie od wody.

  2. Hallo, wspaniała strona a bigosik marzenie.Jutro jade z przyjaciółmi w góry a wiec sie przyda!!!pewnie bedzie przepyszny!

Dodaj komentarz

Twój adres nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone symbolem *