Szpik – masło bogów

Nie ma nic bardziej paleo od jedzenia szpiku – na długo zanim nasi przodkowie nauczyli się polować, szpik kostny ze znalezionej padliny oraz zwierząt upolowanych przez inne drapieżniki był pierwszym łatwo dostępnym źródłem tłuszczu zwierzęcego – bombą energetyczną i witaminową. To właśnie skoncentrowana energia zawarta w szpiku zwierząt pozwoliła nam rozwinąć mózg, zacząć sprawnie myśleć i w końcu polować samodzielnie.

Szpik 1, Paleo SMAK

Dwa miliony lat temu malutki Homo Habilis nie był w stanie samodzielnie zabić większości dużych zwierząt. Podpatrując inne drapieżniki i padlinożerców, próbował dostać się do szpiku wewnątrz znalezionych kości. Pierwsze narzędzia używane przez naszych najodleglejszych przodków to kamienie służące do rozłupywania kości celem wydobycia z nich cennego szpiku.

Szpik jest jedną z najbardziej gęstych energetycznie i witaminowo części zwierząt (488 kcal/100 g), dużo bardziej niż mózg, mięśnie, czy wątroba. Wszystkie plemiona pierwotne bardzo cenią szpik kostny, do niego też najpierw dostają się wilki po upolowaniu zdobyczy. Przetestuj na swoim psie – daj mu mięso czerwone, wątrobę i szpik i zobacz, co najpierw zje.

Szpik produkuje czerwone krwinki, dlatego też jest niezwykle bogaty w łatwo przyswajalne żelazo. Zawiera także dużo tłuszczów omega-3, niezbędnych aminokwasów, witamin i mikroelementów. Jak na tak zdrowe pożywienie jest też bardzo tani i w miarę łatwo dostępny. Kupując kości (wołowe, albo innych dużych zwierząt) szukaj takich, które w przekroju ujawniają dużo szpiku, najlepiej bezpośrednio u rzeźnika, bo on najlepiej doradzi. Kości mogą być w dużych kawałkach przekrojonych wzdłuż, albo pocięte w poprzek na mniejsze kawałki.

Szpik 2, Paleo SMAK

Jak przyrządzić szpik kostny? Najprościej jest go upiec w piekarniku. Przepis na szpik:

  1. Włóż kości do naczynia żaroodpornego lub foremki do pieczenia.
  2. Podczas pieczenia z kości wytopi się tłuszcz, upewnij się, że nie wycieknie – to najzdrowszy tłuszcz, jaki może być i będziesz chciał go zjeść!
  3. Posyp szpik solą i pieprzem, możesz też dodać drobno pokrojonego czosnku.
  4. Piecz w 180-200 stopniach przez około 15 minut, aż zauważysz bąbelki wychodzące ze szpiku.

Przyda się sól (kłodawska lub himalajska), przygotuj długie i wąskie łyżeczki i… do dzieła! Jak kości lekko przestygną, to użyj ust i języka, żeby wyssać szpik z miejsc niedostępnych dla łyżeczki. Niektórzy także posługują się pałeczkami, żeby wydobyć ostatnie kawałeczki szpiku z zakamarków kości.

Dla osoby wychowanej na chlebie i chudziutkim mięsie ten smak może być na początku trudny. Jednak dzieci go uwielbiają – im mniejsze, tym bardziej. Możesz szpik dać nawet niemowlęciu (od około 9 miesięcy), tylko nie za dużo naraz. Konsystencja szpiku jest kremowa, a smak delikatny, nawet lekko słodkawy. Nie używaj żadnych skomplikowanych przypraw – z samą solą jest tak pyszny, że nie bez powodu nazywany jest masłem bogów.

Szpik 3, Paleo SMAK

Najlepiej zjeść sam szpik łyżeczką bez dodatków, ale możesz nim posmarować chleb paleo (tylko taki o łagodnym smaku, bez przypraw, np. Chleb paleo z mąki migdałowej), świetnie też do niego pasuje zielona sałatka przyprawiona sokiem z cytryny. Szpik kostny nie zawiera w ogóle węglowodanów, przez co ma miejsce w dietach niskowęglowodanowej/LCHF, SCD, FODMAP, GAPS, a także protokole autoimmunologicznym.

Nie wyrzucaj kości! W porach kości zostało jeszcze trochę szpiku, możesz teraz ugotować rosół.

Przy następnej wizycie w dobrym sklepie mięsnym zapytaj o kości ze szpikiem. Potem je upiecz, zjedz szpik i poczuj się, jak prawdziwy jaskiniowiec!

Smacznego!

Wartości
odżywcze
Wartość
energetyczna
WęglowodanyTłuszczeBiałko
przyswajalnebłonnikogółemwielonienasycone
Porcja
100 g
850 kcal0 g0 g90 g4,5 g5 g
Dieta paleo
i samuraja
Dieta LCHF/
niskowęglo-
wodanowa
Dieta
FODMAP
Dieta SCD
i GAPS
Protokół
autoimmu-
nologiczny
Smacznego!Smacznego!Smacznego!Smacznego!Smacznego!

Podyskutuj o tym i innych przepisach: polskie forum paleo. Zadaj pytanie albo pochwal się swoimi potrawami, podziel doświadczeniami i pomóż innym!


Chcesz dostawać informacje na maila o nowych postach na stronie PaleoSMAK? Nie spamujemy, szanujemy prywatność i zawsze możesz się wypisać.

Czytaj więcej: Dieta paleo | Paleo dla początkujących | Efekty diety paleo | Żywieniowe fakty i mity | Dieta na… | Paleo dla dzieci? | Styl życia paleo

15 myśli nt. „Szpik – masło bogów”

  1. Jakies zrodlo kosci szpikowych w okolicach Trojmiasta? Obecnie w miesnych nawet nie wiedza jak one wygladaja…?
    Bede wdzieczny za info.

    1. Masz gdzieś w pobliżu intermarche? Oni mają rozbiór na miejscu i kości wołowe, mogą ci je nawet pociąć :), żeby łatwiej było piec i gotować.

  2. Jeśli nie można go zużyć na bieżąco, to czy można przechowywać w lodówce taki upieczony szpik? I jak długo?
    Czy lepiej piec tylko tyle ile się zużyje na bieżąco? 😀 dziękuję

    1. Ja zawsze zjadałem od razu albo na drugi dzień, ale z uwagi że to głównie tłuszcz, to pewnie kilka dni w lodówce wytrzyma.

  3. A co zrobić jak się ma kości szpilkowe i długości 15 cm i nie ma możliwości pocięcia na rptakie kawałki jak u Pana? Czy można piec w całości, jeżeli tak to wtedy jak długo?

    1. Takie byłoby najlepiej przeciąć wzdłuż, ale jak możesz już z nimi wiele zrobić, to chociaż jakimś małym toporkiem przeciąć na kilka mniejszych kawałków. Piec możesz duży kawałek, ale nie dostaniesz się raczej do szpiku wewnątrz.

  4. Grzegorzu, ale mi narobiłeś smaka. Szpiku nigdy nie jadłem, nie wiem jak smakuje, ale czytając opis i oglądając zdjęcia nabrałem takiej chęci na zjedzenie go, że teraz nie mogę się doczekać aż pójdę do sklepu mięsnego. Nabrałem tej ochoty mimo zjedzenia godzinę wcześniej mocno przyprawionej, pokrojonej w kostkę piersi kurczaka, którą usmażyłem na ogromnej ilości smalcu. 🙂

    Pyszności, same pyszności. 🙂

  5. Czy jeśli potrzymam kości w piekarniku dłużej niż 15 minut (jakieś 30 bo się zagapiłam) to szpik zrobi się twardy? Nie było opcji żeby to wybrać łyżeczką, więc wrzuciłam wszystko do zupy.

    1. Zdarzyło mi się piec 20 minut i raczej szpik się wytapiał, nie widziałem, żeby coś twardniało, ale może to tak jak ze słoniną – tłuszcz się wytopi i zostaną stosunkowo twarde skwarki?

  6. witam, szpik kostny odkryłam w ubiegłym roku i stał się dla mnie super foodsem 🙂 serio, od razu przypadł mi do gustu, choc byłam totalnym chlebożercą z przerwami na okresy antyglutenowe … szpik dla mnie to BOMBA smakowa. ale mam wątpliwosci czy jest rzeczywiscie tak zdrowy i bogaty w omega 3 jesli pochodzi od krów niewypasanych na łące i niekarmionych trawą … wątpię 🙁 nie wiem jak sytuacja się przedstawia z tymi krowami w Polsce, bo spędzając tam wakacje i duuuuuuuuuużo jeżdżac na rowerze nie natknęłam się na ani jedna krowę trzymana przez rolnika, a tutaj gdzie mieszkam w Belgii ludzie mają mnóstwo krów, owce, widziałam kury biegajace wolno na zewnatrz, w sklepach jest mięso wzbogacane w omega 3, bo zwierzęta karmia specjalna paszą … nawet ostatnio natknęłam sie na mięso świń hodowanych na zewnatrz i biegających swobodnie po trawie … jestem w wielkim szoku. w Polsce, w moim miejscu zamieszkania mogłabym godzinami szukac takich specjałów-bez powodzenia …

Dodaj komentarz

Twój adres nie zostanie opublikowany. Pola wymagane są oznaczone symbolem *